Năm 2013 tôm thẻ chân trắng (vannamei) đã thành giống tôm quan  trọng nhất trong các loài tôm nuôi ở Việt Nam.

Trong nhiều năm liền loài tôm được Việt Nam nuôi nhiều nhất là tôm sú so với các loài khác (thẻ vannamei, tôm càng, tôm hùm...), thế nhưng tình hình này đã thay đổi trong năm 2013. Theo nguồn tin của Hiệp hội VASEP mới đây thì tôm thẻ chân trắng đã có giá trị xuất khẩu bằng với tôm sú trong thời gian giữa quí 2 và quí 3, sang cuối quý 3 thì tôm thẻ đã vượt lên trên tôm sú.

Giá trị xuất khẩu tôm sú và thẻ trong thời gian này (Quý 1-3) như sau.

Chuyển sang nuôi tôm thẻ  (giá trị : triệu USD)
Quí  1 2 3
Vannamei 154,142 301,415 523,472
Black Tiger 230,711 329,873 382,804
% 40.05
47.75 57.76

Cũng giá trị trên xem bằng biểu đồ:

Nguồn: Báo cáo xuất khẩu thủy sản quý 3 - 2013. Trang 7

Dựa trên các số liệu xuất khẩu chúng ta có thể dự kiến xu hướng này sẽ tiếp tục và khó đảo ngược được. "Nhiều nông dân ở các tỉnh ĐB sông Cửu long thích nuôi tôm thẻ hơn tôm sú vì thời gian qua tôm sú gặp nhiều vấn đề họ không thể kiểm soát được", một số nhà chế biến ở vùng này cho biết.

4/12/2013: Maruha Nicho mua 50% cổ phần công ty Austral Fisheries (Úc):
 
Maruha Nichiro Seafoods đã mua 50% cổ phiếu của Austral Fisheries (công ty hải sản lớn nhất của Úc). Tin này được thông báo bởi Austral Fisheries ngày 4/12/2013 trên website của công ty như sau:
 
Austral Fisheries Pty Ltd xin thông báo là công ty Maruha Nichiro Holdings Inc. của Nhật Bản hôm hay đã mua 50% cổ phần của công ty Austral Fisheries Pty Ltd, trước đây sở hữu bởi Pescanova SA của Tây Ban Nha. 
 
Việc thay đổi cổ phần này theo sau một năm rất khó khăn của Pescanova và đánh dấu sự kết thúc của một mối hợp tác thành công lâu dài giữa Austral Fisheries và công ty thủy sản lớn nhất Tây Ban Nha. 
 
Các cổ đông Úc ở công ty Austral Fisheries vui mừng làm đối tác với công ty hài sản lớn nhất thế giới là Maruha Nichiro, và tin tưởng là mối liên minh mới này sẽ tiếp tục xây dựng trên cơ sở chắc chắn đã tồn tại.
 
Mặc dù giá trị giao dịch này không được công bố, nhưng có tin nói trị giá cổ phần của Pescanova bán đi là 29,5 triệu Euro.
 

Bộ Thương Mại Mỹ hôm qua 13/8/2013 đã đưa ra quyết định thuế suất cuối cùng cho vụ kiện chống trợ cấp tôm mà Liên Minh Ngành Tôm (Coalition Shrimp Industries) đại diện cho các ngư dân, nhà chế biến tôm của một số bang miền Nam Hoa kỳ đứng đại diện nộp đơn kiện một số nước xuất khẩu mặt hàng này sang Hoa Kỳ hồi năm rồi.

Vụ kiện trợ giá tôm (Shrimp CVD (Countervailing Duty) case) này nêu bảy nước xuất tôm nhiều nhất vào Hoa Kỳ đã nhận được các trợ giá khác nhau từ nhà nước làm cho tôm nhập khẩu từ các nước này đã gây thiệt hại cho ngành tôm nội địa. Theo thứ tự giá trị tôm đã nhập vào Mỹ năm 2012, bảy nước này có doanh số là: Thái Lan 1,1 tỉ USD, Indonesia- 634 triệu, Ấn Độ- 551 triệu, Ecuador- 500, Việt Nam 426, Mã Lai – 142 và Trung Quốc- 102 triệu USD.

Thuế suất cuối cùng đã biểu quyết theo thứ tự từ cao đến thấp là Mã lai: từ 10.8% đến 54.5%, Trung Quốc: 18,16%, Ecuador: 10,13 đến 13,51%, Việt Nam: đến 7,88%  (hai công ty bị đơn bắt buột là Minh Quí: 7,88%, Nha Trang Seaproduct Co: 1,15%  và các bị đơn hưởng thuế suất riêng: 4.52%) và  cuối cùng Ấn Độ: 5,54 đến 6,16%. Hai nước không bị gán thuế suất nào là hai nước dẫn đầu giá trị xuất vào Mỹ năm 2012 (Thái Lan và Indonesia). 

Theo lịch trình thì quyết định cuối cùng này sẽ hiệu lực sau khi được Ủy Ban Thương Mại Quốc Tế thuộc Bộ Thương Mại Hoa kỳ phê chuẩn vào tháng 9 tới đây.

Phần lớn các nước trong vụ kiện chống trợ cấp cũng là những nước đã chịu thuế suất chống phá giá tôm. Nếu ở trường hợp này, họ phải chịu thuế 2 lần cho một mặt hàng, nên giá thành sản phẩm sẽ cao thêm. Việc này ảnh hưởng nặng nề cho những nước chịu thuế suất cao hay tương đối cao, vì giá cả mặt hàng sẽ mất tính cạnh tranh đến mức thậm chí không thể xuất sang Mỹ nữa. Malaysia nằm trong trường hợp này, còn Trung quốc thì cũng bị ảnh hưởng nặng. 

Đối với thị trường Mỹ và người tiêu dùng Mỹ thì sao?

Theo nhận định thì tình hình chung về thị trường tôm Mỹ sẽ không biến động gì nhiều sau khi có lệnh áp thuế chống trợ cấp. Hàng nhập vẫn phải vào với số lượng lớn, người tiêu dùng tuy phải chi cao hơn chút ít, nhưng không đáng kể  (theo John Sackton của báo mạng seafood.com mức tăng thêm là 1,9%, xin đọc chi tiết phân tích của John Sackton tại http://www.undercurrentnews.com/2013/05/30/us-shrimp-consumers-will-be-unaffected-by-cvd-case/#.Ugr2o3Ptnb4. Đó là vì các nước có thuế suất cao lại có vị trí là nhà cung cấp không quan trọng mấy  (Malaysia có hai công ty bị điều tra, trong đó một công ty đã đóng cửa phải thay bằng công ty khác, một công ty bị xem là không hợp tác với cuộc điều tra nên bị án thuế suất bất lợi cao nhất, nhưng giá trị xuất thì chỉ có 4,1% trong số các nước bị kiện, còn Trung Quốc thì có giá trị xuất tôm vào Mỹ nhỏ nhất trong năm 2012, thậm chí còn nhỏ hơn cả Malaysia).

Rút lại người ta sẽ thấy ngành tôm èo uột của Mỹ cũng sẽ không cải thiện được gì cả sau khi có thuế chống trợ cấp này. Ngành tôm Mỹ chỉ có thể hồi phục bằng con đường khác chứ không thể bằng tiền thuế chống phá giá hoặc chống trợ giá. John Sackton đã viết câu kết cho bài phân tích của mình, “nhóm vùng Vịnh qua thuế chống trợ giá lần này chẳng nói lên được điều gì hay ho cả, nó chỉ thành công trong việc làm tiêu mòn thêm lòng tin của người tiêu dùng [Mỹ] vào thị trường tôm Mỹ”.

Trong một hành động gây ngạc nhiên, Ủy Ban Thương Mại Quốc Tế (ITC) của Bộ Thương Mại Mỹ đã bỏ phiếu 4-2 bác bỏ thuế chống trợ cấp cho 7 nước xuất khẩu tôm vào Hoa Kỳ. ITC đã đưa ra phán quyết này hôm 20/9/2013.

Quyết định của ITC là bước cuối để chính thức hóa quyết định của DOC đã đưa ra hôm 13/8/2013 về vụ kiện trợ giá này. Trong quyết định cuối cùng này, DOC đã kết luận là có sự trợ giá ở 5 /7 quốc gia và đã đưa mức thuế chống trợ cấp từ 1,15% đến mức rất cao đến 54.50% cho các công ty thuộc 5 quốc gia này, trừ các công ty Thái Lan và Indo là hai nước được xem là không có trợ giá. Quyết định của DOC này cần phải được ITC biểu quyết cuối cùng trước khi hiệu lực, và biểu quyết mới này của ITC đã vô hiệu hóa quyết định của DOC trước đó: sẽ không có thuế trợ giá nào áp vào các công ty tại 7 nước bị nêu tên bởi Liên minh Công nghiệp Tôm vùng Vịnh trong vụ kiện họ nộp lên hồi cuối năm 2012, và kết thúc vụ kiện phức tạp này.